أبو علي سينا
مقدمه 5
رساله جوديه ( فارسى )
جالينوس در تمام شعب طبّ از تشريح و وظايف الاعضاء و علم الامراض و درمانشناسى و داروسازى و ساير فنون طبّى تأليفاتى دارد كه قرنها كتب مطالعه و درسى عالم طبّ بوده و عدّهء زيادى از كتب « 1 » بقراط را تفسير نموده است و اطبّاء دورهء تمدّن اسلامى از آن استفادات بسيار نمودهاند چنان كه نظامى عروضى سمرقندى « 2 » در مقالهء چهارم كتاب خود در باب علم طبّ و هدايت طبيب بدان اشاره نموده و تأكيد قرائت كتب وى را مينمايد . غير از ابقراط و جالينوس پزشكان ديگرى نيز در يونان مانند بليناس « 3 » حكيم و ديوسقوريدوس « 4 » و سلس « 5 » بودهاند كه هر كدام از اين عدّه حقوقى به گردن پزشكان بعد از خود داشته و هر يك خصائصى از خود در طبّ بيادگار گذاردهاند ولى اثرات بزرگى مانند جالينوس به دنيا معرّفى ننمودهاند ، امّا بايد گفت كه در بسط علوم طبّى در يونان و ممالك روم و اسكندريّه و سپس ايران بسيار ذى دخل بودهاند . انتقال طب يونانى از يونان به ايران پس از اين دوره بر اثر اختلاف مذهبى كه در امپراطورى روم شرقى بين امپراطوران و علماء و اطبّاء پيدا شد دورهء جديدى در تاريخ طبّ ايران و بالنّتيجه طبّ اسلام هويدا گرديد كه شايان دقّت و توجّه فوق العاده است . اين دانشمندان كه نسطورى بوده بعقيدهء
--> ( 1 ) - مانند كتاب فصول و تقدمة المعرفه و اخلاط و ابيذيمياى بقراط و امثال آنها كه جالينوس تفسير نموده و سپس توسّط مترجمين دورهء اسلامى به عربى ترجمه شده است . ( 2 ) - « . . . . . پس از كتب بسائط يكى بدست آرد چون سته عشر جالينوس يا حاوى محمّد زكريّا يا كامل الصّناعه يا صد باب بو سهل مسيحى يا قانون بو على سينا يا ذخيرهء خوارزمشاهى و بوقت فراغت مطالب همىكند . . . . . » ( 3 ) - Pine I'ancien . ( 4 ) - Dioscoride . ( 5 ) - Celse .